Di negara kita, kanser wanita :
1)kanserpayudara- (21 peratus)
2) kolon - (10 peratus)
3) pangkal rahim - (9.8 peratus)
4) perut - (7.6 peratus)
5) paru-paru - (7 peratus)
6) ovari - (4.4 peratus)
7) rahim - (3.8 peratus).
Kanser adalah sel badan yang terhasil terlalu cepat dan tidak terkawal sehingga
menyebabkan bonggol sel dipanggil ketumbuhan yang boleh bersifat benigna (tidak
merebak) atau malignan (boleh merebak ke bahagian badan yang lain).
Uniknya, sel kanser yang merebak (berpindah ke organ lain melalui aliran darah
atau cecair limfa), ia akan singgah dan membiak (membahagi dengan cepat) membentuk
koloni baru pada organ tempat persinggahan itu.
Keunikan kedua, koloni kanser ini boleh mencuri nutrien yang dibawa dalam darah
dengan membentuk salur darah baru supaya nutrien tadi dapat disalurkan terus ke
sel kanser untuk ia tumbuh lebih besar.
Keadaan ini akan menekan tisu dan saraf berhampiran yang menyebabkan rasa sakit.
Perkara sama berlaku pada kanser peranakan wanita seperti kanser pangkal rahim,
ovari, rahim dan faraj.
Sebagaimana kanser lain, punca sebenar kanser peranakan wanita juga tidak
diketahui dengan tepat. Ia boleh disebabkan jangkitan bakteria, virus atau
pencemaran (udara atau makanan) namun kebanyakan kes, puncanya tidak diketahui.
Daripada empat jenis kanser peranakan, kanser pangkal rahim menduduki tangga
teratas yang menyerang lebih 500,000 pesakit di seluruh dunia diikuti kanser
ovari, rahim dan faraj (jarang berlaku).
Daripada 500,000 kes kanser pangkal rahim, 70 peratus berlaku di negara miskin dan
80 peratus dikesan lewat. Ini menyebabkan kebanyakan kes kanser pangkal rahim
berakhir dengan kematian.
Justeru, penekanan lebih diberi kepada kanser pangkal rahim, tetapi pada masa sama
kanser ovari dan rahim perlu diketahui kerana ia juga boleh membunuh, kata
Perunding Ginekologi dan Pakar Kanser Wanita Pusat Perubatan Sunway, Dr G
Balasundram.
Meskipun jumlah pesakit kanser ovari jauh lebih rendah berbanding kanser pangkal
rahim (satu kes bagi setiap 55 wanita), ia terkenal dengan gelaran pembunuh senyap
kerana ia biasanya tidak ditemui hinggalah sel kanser merebak ke lain anggota
badan iaitu apabila ia sampai ke peringkat serius.
Di negara maju seperti Amerika Syarikat, dianggarkan hanya 20 peratus kes dikesan
sebelum ia merebak.
Setiap wanita mempunyai dua ovari iaitu pada sebelah kanan dan kiri rahim. Saiz
ovari sangat kecil iaitu hanya tiga sentimeter atau sebesar badam — berfungsi
menghasilkan telur (ovum) dan hormon seks (estrogen dan progesteron).
Sel kanser dari ovari ini boleh merebak terus ke organ bersebelahan atau ke organ
yang jauh melalui aliran darah atau salur limfa.
Mengapa kanser ovari sukar dikesan? Ini kerana gejalanya tidak khusus dan
menyerupai masalah kesihatan lain, termasuk gangguan pencernaan dan pundi kencing.
Wanita yang menghidap kanser ovari mungkin didiagnos dengan penyakit lain dulu
sebelum disahkan menghidap kanser. Antara gejala kanser ovari ialah:
# Abdomen (perut) terasa sakit atau sentiasa tidak selesa
# Perut kembung seperti ada angin, terasa penuh
# Pinggul terasa sakit
# Berlaku perubahan jadual ke tandas (termasuk sembelit)
# Penurunan berat badan tanpa sebab
# Sakit ketika mengadakan hubungan seks
# Kerap terasa hendak kencing
# Sentiasa lesu
# Sakit belakang atau pinggang
# Perubahan pada kitaran haid Gejala peringkat akhir:
# Perut kembung
# Muntah
# Sesak nafas
# Kehilangan berat badan yang banyak
Faktor risiko kanser ovari
# Mutasi gen atau perubahan bahan baka (diwarisi). Ia boleh berlaku jika pesakit
mempunyai ahli keluarga yang menghidap kanser payudara berulang kali. Bagaimanapun
dalam kebanyakan kes, pesakit tidak mempunyai mutasi gen.
# Sejarah keluarga — Ada kalanya kanser ovari berlaku pada lebih seorang ahli
keluarga wanita tetapi ia bukan disebabkan mutasi gen. Jika anda mempunyai ahli
keluarga yang menghidap kanser ovari, risiko anda mendapat penyakit sama ialah
antara 10 hingga 15 peratus. Jika anda pernah menghidap kanser payudara, risiko
untuk kanser ovari juga meningkat.
# Umur — Risiko meningkat dengan peningkatan umur dan kebanyakan kes berlaku pada
wanita 60 tahun ke atas atau selepas menopaus. Namun ia juga boleh berlaku pada
wanita muda atau sebelum menopaus.
# Status kehamilan — Kajian menunjukkan wanita yang pernah hamil walaupun sekali
mempunyai risiko lebih rendah untuk diserang kanser ovari. Ini bermakna wanita
yang tidak pernah hamil atau ada masalah kesuburan mempunyai risiko lebih tinggi
menghidap kanser ini. Malah pengambilan pil perancang keluarga juga didapati mampu
memberi perlindungan kepada kanser ovari.
# Obesiti — Wanita obes mempunyai risiko lebih tinggi, malah obesiti juga
dikaitkan dengan kanser ovari yang lebih agresif; menyebabkan ia mudah merebak,
berulang dan peluang sembuh juga lebih rendah.
# Terapi penggantian hormon (HRT) — Kajian mendapati wanita menopaus yang
mengambil hormon estrogen saja lebih berisiko, terutama jika pengambilan pil
hormon ini melebihi lima tahun. Bagaimanapun, ia bukan bermakna HRT tidak bagus,
berbincanglah dengan doktor anda mengenai perkara ini kerana HRT ada banyak
manfaat lain.
Faktor untuk mengurangkan risiko kanser ovari:
# Pengambilan pil perancang. Penggunaan selama dua tahun didapati dapat
mengurangkan risiko sebanyak 30 peratus dan 50 peratus jika diambil melebihi lima
tahun
# Mengandung
# Memberi anak susu badan
# Pembedahan — Pembedahan pemandulan boleh mengurangkan risiko sebanyak 33 peratus
dan 67 peratus di kalangan wanita yang menjalani pembedahan pembuangan rahim
# Kawalan pemakanan dan bersenam — Penjagaan makan dan bersenam enam kali seminggu
boleh mengurangkan 27 peratus risiko kanser ovari.
“Hampir 75 peratus kes pesakit lewat berjumpa doktor iaitu apabila kanser sudah
merebak sedangkan peluang untuk sembuh adalah tinggi jika dikesan awal. Biasanya
kanser ini berlaku pada wanita tua berumur 60 tahun ke atas.
“Wanita yang mengalami gejala kembung dan perut sentiasa berasa tidak selesa
melebihi beberapa minggu disaran berjumpa doktor dan jalani pemeriksaan.
“Ujian imbasan bunyi pada abdomen akan dilakukan untuk mengesan ketumbuhan. Ujian
penanda tumor tidak disarankan kerana ia kurang tepat. Ada kala ia menunjukkan
penanda tumor yang tinggi, sedangkan pesakit tidak mempunyai kanser atau
sebaliknya.
“Namun ia berguna selepas seseorang disahkan menghidap kanser sebagai ukuran
aktiviti penyakit, bukan untuk pengesanan,” katanya.
Untuk menyelamatkan pesakit, ovari yang diserang kanser (sama ada satu atau kedua
-dua) akan dibuang melalui pembedahan. Kemoterapi hanya berkesan jika sel kanser
kecil tetapi tidak memberi banyak manfaat jika kelompok sel kanser itu besar.
Kanser rahim Ini juga antara kanser yang jarang dilaporkan. Kanser rahim mewakili
empat peratus daripada keseluruhan kanser peranakan dan berita baiknya, peluang
untuk sembuh sangat tinggi.
Bagaimanapun, berbeza dengan kanser ovari, kanser rahim berlaku pada golongan
lebih muda iaitu 50 tahun dan jarang menyerang wanita muda (di bawah 40 tahun).
Insiden kanser ovari dan rahim lebih rendah pada wanita di negara membangun atau
miskin kerana mereka kerap mengandung dan melahirkan anak. Antara kumpulan wanita
yang berisiko tinggi mendapat kanser rahim ialah:
# Gemuk atau obes
# Tidak pernah mengandungi
# Pernah mengalami sindrom polisistik ovari
# Cepat baligh
# Lambat menopaus
# Menghidap penyakit tekanan darah tinggi dan kencing manis
# Menghidap penyakit pundi hempedu
# Pengambilan HRT estrogen saja
# Mengalami haid yang tidak normal
Menurut Dr Balasundram, gejala kanser rahim
yang biasa dialami wanita ialah pendarahan selepas menopaus. Bagi wanita belum
menopaus, mereka mungkin alami pendarahan yang banyak dan berpanjangan di antara
kitaran haid.
“Apabila berlaku pendarahan yang tidak normal, segera jalani pemeriksaan seperti
imbasan bunyi. Ia petanda penting untuk kanser rahim. Kini pakar perbidanan
mempunyai peralatan canggih dan mampu mengesan ketumbuhan pada ovari atau rahim.
“Pengesanan awal membolehkan pesakit diberi rawatan segera dan peluang sembuh jauh
lebih tinggi, terutama untuk kanser ovari.
“Rawatan yang ada hanya pembedahan pembuangan rahim dan ovari. Kadangkala ia perlu
disusuli radioterapi; tertakluk kepada keadaan setiap pesakit. Kemoterapi hanya
akan diberi apabila kanser rahim sudah merebak,” katanya.
Kanser pangkal rahim Ia kanser kedua paling banyak berlaku pada wanita di negara
ini selepas kanser payudara. Ia disebabkan jangkitan virus (virus human papilloma,
HPV melalui hubungan seks) dan boleh berlaku pada semua peringkat umur, khususnya
wanita yang mempunyai kehidupan seksual yang aktif.
Walaupun kempen kesedaran mengenai kanser ini kerap dijalankan, 70 peratus pesakit
hanya berjumpa doktor apabila kanser mereka sampai ke peringkat ketiga atau
keempat (serius).
“Semua kanser boleh dirawat walaupun bukan semua kanser boleh disembuhkan. Yang
penting ialah anda perlu jalani pemeriksaan supaya kanser boleh dikesan pada
peringkat awal dan untuk kanser pangkal rahim, ujian paling mudah ialah lumuran
pap.
“Ramai wanita bertanya, bila perlu mula jalani ujian ini? Ia perlu dilakukan
apabila wanita itu aktif seks dan jika dia mula mengadakan hubungan seks,
jalanilah ujian lumuran pap pada usia 21 tahun kerana sel mengambil masa dua
hingga tiga tahun untuk berubah (kepada sel kanser).
Walaupun kebanyakan doktor menyarankan ujian lumuran pap dijalankan setiap tahun,
tetapi jika anda dapat lakukan dua atau tiga tahun sekali secara tetap sudah cukup
baik,” katanya.
Bila masa sesuai? Bila-bila masa kecuali ketika haid kerana doktor perlu mengambil
sampel tisu pada pangkal rahim. Bila pula boleh berhenti jalani ujian lumuran pap?
Jika semua ujian lumuran pap terdahulu menunjukkan keputusan normal, wanita boleh
menghentikan ujian ini selepas berumur 65 tahun.
Bagi wanita yang tidak pernah mengadakan hubungan seks, ujian ini tidak diperlukan
kerana mereka tidak terdedah kepada virus HPV.
Namun ada juga kes di mana wanita disahkan menghidap kanser pangkal rahim walaupun
ujian lumuran pap menunjukkan keputusan normal.
Dr Balasundram berkata, ia disebabkan kesilapan doktor yang mengambil sampel faraj
dan bukan tisu pangkal rahim.
Ia adalah kesilapan manusia, bukan kegagalan ujian kerana sehingga kini ujian
lumuran pap terbukti berkesan mampu mengesan perubahan pada sel pangkal rahim.
Kaedah lain untuk mencegah kanser pangkal rahim ialah dengan mendapatkan suntikan
vaksin iaitu sebelum seseorang wanita terdedah kepada virus HPV.
Umur yang disaran untuk mendapatkan vaksin ialah antara 10 hingga 30 tahun kerana
ketika ini tindak balas badan terhadap vaksin jauh lebih baik.
“Perlu ingat, walaupun sudah mendapatkan suntikan vaksin, wanita masih perlu
jalani ujian lumuran pap kerana vaksin yang ada sekarang hanya memberi
perlindungan kepada beberapa jenis virus HPV, iaitu jenis paling kerap menyebabkan
kanser pangkal rahim dan seseorang wanita masih berisiko mendapat jangkitan ini.
“Paling penting ialah mesti berani jalani ujian. Jangan biarkan diri anda dalam
keadaan tidak tahu kerana ini adalah punca yang menyebabkan banyak kes kanser
pangkal rahim sukar diselamatkan,” katanya.
UmmuUwaisHandzolah: Para wanita dinasihatkan mengambil Paramaria Plus untuk mengatasi masalah ini. Bagi wanita yg mengalami gangguan kitaran haid perlu melalui proses bekam. Semoga Allah memberikan kita kesihatan yg berpanjangan . " Mencegah lebih Baik dari Merawat".
